توێژینەوەیەکی نوێ : ژەمی زیاتری میلاتۆنین خەو باشتر دەکات

لە توێژینەوەیەکی بچووکدا لەسەر گەورەساڵانی تەندروست
کە تەمەنیان 55 ساڵ و سەرووترە، 5 میلیگرام میلاتۆنین کۆی کاتی خەوی زیاد کرد بە بەراورد بە پلاسیبۆ.

 هەرچەندە توێژینەوە نوێیەکانی زانکۆی کامبریج و زانکۆی فودان دەریانخستووە کە حەوت کاتژمێر بڕی گونجاوە بۆ خەوتن، بەڵام زۆرێک لە ئەمریکییەکان کەمتر لەوە دەخەون. لە ڕاستیدا، زانیارییەکانی CDC لە ساڵی 2014 وە دەریانخستووە کە 35.2%ی گەورەکان لە ئەمریکا کەمتر لە 7 کاتژمێر دەخەون. بەڕوونی زۆرێک لە ئێمە دەتوانین یارمەتی بەکاربهێنین بۆ ئەوەی خێراتر بخەوین و باشتر بخەوین.

میلاتۆنین هۆرمۆنێکە کە ڕژێنی پینێل لە مێشکتدا لە کاتی تاریکیدا بەرهەمی دەهێنێت. یارمەتیدەرە لە کاتی ڕیتمەکانی ڕۆژانەت (کاتژمێری ناوەوەی 24 کاتژمێری) و کۆنتڕۆڵکردنی خولی خەو-بەئاگابوون. بەرکەوتنی ڕووناکی لە شەودا دەتوانێت ڕێگری لە بەرهەمهێنانی میلاتۆنین بکات.

میلاتۆنین یەکێکە لەو تەواوکەرانەی کە زۆرترین بەکاردێت
لە ئەمریکا. لە نێوان گەورەساڵانی بەتەمەندا، بەکارهێنانی لە دوو دەیەی ڕابردوودا سێ هێندە زیادی کردووە. بەڵام هیچ کۆدەنگییەک لەسەر ژەمی دروستی میلاتۆنین نییە و توێژینەوەکان لەسەر کاریگەرییەکانی لەسەر کوالێتی خەو
لە گەورەساڵانی بەتەمەن ئەنجامە تێکەڵاوەکانیان هەبووە. توێژەرانی نەخۆشخانەی بریگام و ژنان توێژینەوەیەکیان لەسەر 24 کەسی تەندروست و بەتەمەن ئەنجامداوە بۆ هەڵسەنگاندنی ئەوەی کە ئایا تەواوکەری میلاتۆنین بە ژەمی بەرز یان کەم دەتوانێت خەو باشتر بکات. تیمەکە بۆیان دەرکەوتووە کە ژەمە بەرزەکە کاریگەرییەکی بەرچاوی هەبووە، ئەمەش کۆی کاتی خەوتنی زیادکردووە بە بەراورد بە پلاسیبۆ بە ڕێژەی زیاتر
لە 15 خولەک بۆ خەوتنی شەوانە و نیو کاتژمێر بۆ خەوتنی ڕۆژ. ئەنجامەکان لە گۆڤاری توێژینەوەی پینێل بڵاوکراونەتەوە.

چارڵز سیسلەر، نووسەری باڵا، دکتۆرا، سەرۆکی بەشی خەو و تێکچوونەکانی ڕۆژانەی بریگام دەڵێت: “کەمی خەو لەگەڵ زیادبوونی تەمەنی خەڵکدا زیاتر دەبێت، و بە لەبەرچاوگرتنی کەموکوڕییەکانی زۆرێک لە یارمەتیدەرەکانی خەو کە بە ڕەچەتە دەنووسرێت، زۆرێک لە بەتەمەنەکان ئەڵێن کە میلاتۆنین دەخۆن. بەڵام ئێمە بەڵگەیەکی کەممان هەبووە لەسەر کاریگەرییەکانی میلاتۆنین لەسەر تەندروستی خەوی کەسانی بەتەمەن. توێژینەوەکەمان بەڵگە و تێڕوانینێکی نوێ دەخاتە ڕوو، هەروەها ئاماژە بە گرنگی ڕەچاوکردنی ژەمە دەرمان و کاتی دیاریکراو دەکات کاتێک باس لە کاریگەرییەکانی تەواوکەرەکانی وەک میلاتۆنین دەکرێت، بە تایبەت لە کەسانی بەتەمەندا”.

Advertisements

جەستە بە شێوەیەکی سروشتی هۆرمۆنی میلاتۆنین بەرهەم دەهێنێت، کە یارمەتی ڕێکخستنی سوڕی خەو-بەئاگابوونی مرۆڤ دەدات لەگەڵ شەو و ڕۆژدا. ئاستی میلاتۆنین لە شەودا دەگاتە لوتکە. بەڵام لەنێو کەسانی بەتەمەندا زۆرجار ئاستی هۆڕمۆنەکە کەمترە. میلاتۆنینی دەرەکی بەبێ دەرمان دەفرۆشرێت و دەتوانرێت پێش خەوتن وەک تەواوکەری خۆراک بخورێت، بەزۆری لە شێوەی حەب یان کەپسولە.

بۆ هەڵسەنگاندنی توندی کاریگەرییەکانی تەواوکەری میلاتۆنین، نووسەرانی توێژینەوەکە سەرنجیان خستە سەر کەسانی تەندروست و بەتەمەن کە هیچ مێژوویەکیان لە سکاڵای سەرەکی خەودا نییە. هەموو بەشداربووانی ئەگەری پشکنینیان بۆ کرا بۆ تێکچوونی خەو. توێژینەوەکە 24 بەشداربووی لەخۆگرتووە (13 ژن، 11 پیاو) کە تەمەنیان لە نێوان 55 بۆ 78 ساڵدایە.

 لە ماوەی مانگێکی توێژینەوەکەدا، بەشداربووان لە ژوورە تاکەکەسییەکانی توێژینەوەدا دەژیان کە هیچ پەنجەرە و کاتژمێر و ئاماژەیەکی دیکەی کاتی ڕۆژیان تێدا نەبووە. بەشداربووان پرۆتۆکۆڵی ناهاوسەنگی زۆرەملێیان پەیڕەو کرد – لەبری ئەوەی ئەزموونی خولی 24 کاتژمێری ڕۆژ و شەو بکەن، ئەوان لەسەر خشتەی خولی 20 کاتژمێری بوون بۆ جیاکردنەوەی کاریگەرییەکانی چالاکیی پشوودان لە کاتژمێری ڕۆژانە. ئەمەش ڕێگەی دا کە خەوەکە هەم لە شەو و هەم لە ڕۆژدا بەرنامە بۆ دابنرێت، بەڵام بە ماوەی هاوشێوەی بەئاگابوون پێش هەر خەوتنێک.

بەشداربووان بە شێوەیەکی هەڕەمەکی دیاری کران بۆ وەرگرتنی دوو هەفتە لە حەبی پلاسیبۆ و دوو هەفتە لە ژەمی نزم (0.3 میلیگرام) یان بەرز (5 میلیگرام)ی میلاتۆنین 30 خولەک پێش خەوتن. توێژەران پۆلیسۆمنۆگرافییان بەکارهێنا بۆ تۆمارکردنی شەپۆلەکانی مێشک و جووڵەی چاو و تۆنی ماسوولکەکان و پێوەرە سەرەکییەکانی دیکەی خەو.

 تیمەکە بۆیان دەرکەوتووە کە ژەمی کەمی میلاتۆنین نەبووەتە هۆی گۆڕانکارییەکی ئاماری بەرچاو لە کاتی خەوتنی گشتیدا و ئەو گۆڕانکاریانەی کە بینراون کاتێک بوون کە خەوتن لە ڕۆژی بایۆلۆژیدا بەرنامە بۆ دانرابوو. ئەو بەشداربووانەی کە ژەمی
5 میلیگرامیان خواردبوو، زیادبوونی بەرچاویان لە کۆی کاتی خەوتن و کارایی خەودا هەبووە بەبێ گوێدانە ئەوەی کە ئایا خەوتن لە ڕۆژدا یان شەودا بەرنامەی بۆ داڕێژراوە.

Advertisements

نووسەران ئاماژە بەوە دەکەن کە توێژینەوەکەیان پێویستی بە دووبارەکردنەوەی دەبێت لە تاقیکردنەوە گەورەکاندا و لەگەڵ ژەمە دەرمانەکانی تری میلاتۆنین بۆ دیاریکردنی ئەوەی کە ئایا ژەمێک لە نێوان 0.3mg و 5mg ڕەنگە بە هەمان شێوە کار بکات یان نا. توێژینەوەکە ئەو بەشداربووانەی نەگرتۆتەوە کە تێکچوونێکی بەرچاویان لە خەودا هەبووە و ڕەنگە دۆزینەوەکانی توێژینەوەکە بۆ ئەو کەسانە نەگونجێت کە تێکچوونێکی بەرچاویان هەیە.

 جین دافی، نووسەری سەرەکی، دکتۆرا لە بەشی خەو و تێکچوونی ڕۆژانە دەڵێت: “ئەوە جێگەی سەرنجە کە بەڵگەی ئەوە ببینین کە میلاتۆنین کاریگەری لەسەر خەو لە شەودا هەبێت بۆ گەورەساڵانی بەتەمەن، چونکە دەزانین زۆر کەسی بەتەمەن کێشەی خەوتنیان هەیە”. “بەڵام پێش خواردنی تەواوکەری خۆراکی، گرنگە خەڵک لەگەڵ پزیشکی چاودێری سەرەتایی خۆیان قسە بکەن و ڕەوانەکردن بۆ پزیشکی پسپۆڕی خەو وەربگرن بۆ ڕەتکردنەوەی تێکچوونی خەو کە دەستنیشان نەکراوە.”

بۆ زانیاری زیاتر لەسەر ئەم بابەتە دەتوانن کرتە لەم بەستەرەی خوارەوە بکەن:

Read More  Zeelamo Science News

Related Articles

توێژینەوەیەک : نەزۆکی لە پیاواندا ئەگەری تووشبوون بە شێرپەنجەی مەمک زیاد دەکات

نەزۆکی لە پیاواندا دەتوانرێت پەیوەست بێت بە کێشە تەندروستییەکانی دیکەشەوە. توێژینەوەیەک کە بەم دواییە لە گۆڤاری journal Breast Cancer Researchبڵاوکراوەتەوە، پەیوەندییەکی بەهێزی نێوان شێرپەنجەی مەمک…

نەخێر، کوتانی کۆڤید-19 نەزۆکت ناکات

ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی هۆشداری داوە کە جیهان ڕووبەڕووی دوو پەتا دەبێتەوە یەکێک بڵاوبونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنایە، بەڵام ئەوی تر کە بەهەمان شێوە مەترسیدارە، بڵاوبونەوەی زانیاری هەڵە…

حەبی نوێی کۆنترۆڵی مناڵ خستنەوە بۆ پیاوان بە شێوەیەکی کاریگەرانە ڕێگری لە دووگیانی دەکات و هیچ کاریگەرییەکی لاوەکی نییە

ژنان چەندین بژاردەی دژە سکپڕیان هەیە، لە حەبەکانەوە بۆ پێچانەوە بۆ ئامێرەکانی ناوەوە، لە ئەنجامدا، زۆربەی باری نەهێشتنی سکپڕبوون ئافرەتان هەڵیدەگرن. بەڵام بژاردەکانی کۆنتڕۆڵی مناڵ…

ئایا پێویستت بە چوارەم ژەمی ڤاکسینی کوڤید-19 هەیە؟ دکتۆرێکی شارەزای بواری پەتا وەڵامی پرسیارەکە لەڕێی دواین توێژینەوەوە دەداتەوە

لە کۆتایی ئازاری 2022دا، بەڕێوبەرایەتی خۆراک و دەرمانی ئەمریکا (FDA) چوارەم ژەمی ڤاکسینی COVID-19ی بۆ کەسانی لاواز لە ویلایەتە یەکگرتووەکان دا، جوڵەیەک کە بە خێرایی…

کاریگەری لاوەکی نوێی دەرمانە بەناوبانگەکان دۆزرایەوە: دەرمانی دژە هەوکردن دەتوانێت ببێتە هۆی ئازاری درێژخایەن

هەر کاتێک سەرئێشەت هەبوو، پشتت ئازاری بوو، هەوکردنی جومگەکانت بوو، یان تات هەبوو، ئەگەری ئەوە هەیە کە هەندێک دەرمانی دژە هەوکردن بخۆیت. وەک دەرمانی دژە…

دەزگای دەرمان و خۆراکی ئەمریکاڕێگەی دا بە بەکارهێنانی ژەمی بەهێزکەری ڤاکسینی کۆڤید-19 ( ژەمی سێیەم ) بۆ هەموو کەسێکی پێگەیشتووی ئەمریکا

بەڕێوبەرایەتی خۆراک و دەرمانی ئەمریکا، پێدانی ژەمی سێیەمی ڤاکسینی کۆڤید-19ی بۆ ئەمریکییەکان پەسەند کردووە و بۆ ئەوەی بە تەواوی بکوترێن و ئەبێت کەسەکان تەمەنیان زیاتر…